Όλοι γνωρίζουμε ότι για τη διατήρηση της ζωής απαιτείται ενέργεια και η απαραίτητη ενέργεια προέρχεται από την τροφή. Όταν όμως η πρόσληψη ενέργειας είναι μεγαλύτερη από τις ανάγκες του οργανισμού, το πλεόνασμα αποθηκεύται φυσιολογικά στον οργανισμό με τη μορφή λίπους. Η γεννεσιουργός αιτία της παχυσαρκίας, έχει λοιπόν τη ρίζα της στην πρωταρχική ανάγκη του οργανισμού να επιβιώσει. Μπορείτε εύκολα να φανταστείτε πόσο χρήσιμη ήταν αυτή η λειτουργία την εποχή που οι άνθρωποι ζούσαν σε ένα εχθρικό περιβάλλον και η καθημερινή σίτηση δεν ήταν καθόλου δεδομέμένη.

Η παχυσαρκία ορίζεται σαν μια ακραία κατάσταση αποταμίευσης λίπους που δημιουργεί μορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές στον οργανισμό. Ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί παχύσαρκο όταν το βάρος του είναι κατά 20% ή περισσότερο πάνω από το αναμενόμενο για το φύλο και την ηλικία του. Για τη μέτρηση όμως της κλινικής σοβαρότητας της παχυσαρκίας χρησιμοποιούμε το ΔΣΒ (Body Mass Index) που προκύπτει από τη διαίρεση του βάρους με το τετράγωνο του ύψους. Τα φυσιολογικά όρια είναι μεταξύ 20-25. Στην παχυσαρκία ο ΔΣΒ ξεπερνά το 30. Στην κλίμακα αυτή δεν λαμβάνονται υπ’ όψη οι ανατομικές ιδιαιτερότητες όπως το βάρος του μυικού ιστού και των οστών, αλλά στην πράξη ο ΔΣΒ αποτελεί ένα χρήσιμο επιστημονικό εργαλείο που βοηθά στην σύγκριση και την κατάταξη ομάδων ασθενών. Όταν ο ΔΣΒ ξεπερνά το 40, η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται με το προσωνύμιο νοσογόνος. Πράγματι η κατάσταση αυτή συνδέεται με σοβαρές μορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές του οργανισμού, νοσηρότητα και θνητότητα. Στη νοσογόνο παχυσαρκία δεν υπαρχουν όρια. Χαρακτηριστικό αυτής της κατάστασης είναι η απορρύθμιση του μεταβολισμού και η επίμονη τάση για ακόμη μεγαλύτερη αύξηση του βάρους. Ο βαθμός δυσλειτουργίας καθώς και η σοβαρότητα των παθήσεων που τη συνοδεύουν είναι σε αναλογία με το βάρος.

Μας δίνει όμως το δικαίωμα να χαρακτηρίσουμε σαν νόσημα μια ενδεχομένως παθολογική κατάσταση τόσο συνηθισμένη στις μέρες μας όπως η παχυσαρκία; Εάν παραβλεφθούν οι νοσηρές συνέπειές της, θα μπορούσε να διατυπωθεί η άποψη ότι η παχυσαρκία δεν είναι ασθένεια αλλά μάλλον αποτέλεσμα επιλογής, μιά που ο καθένας έχει βούληση και αποφασίζει για την εμφάνισή του και για το πόσο θα φάει. Επειδή όμως όπως είπαμε παραπάνω η παχυσαρκία (και ειδικά οι βαριές της μορφές) συνοδεύεται εκτός από μορφολογικές και από λειτουργικές διαταραχές του οργανισμού, θα έπρεπε ίσως να ανατρέξουμε στους ορισμούς της υγείας και της νόσου. 

Το 1947 Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε τον ορισμό της υγείας.

Και άς δούμε όμως πως προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά της νόσου ένα Ιατρικό λεξικό (Stedman's Medical Dictionary):

Δεν θα ήμασταν υπερβολικοί άν θα λέγαμε ότι η παχυσαρκία πληρεί και τα τρία κριτήρια για να χαρακτηριστεί νόσος. Την άποψη αυτή φαίνεται να συμμερίζεται και ο Παγκόσμιος οργανισμός υγείας (World Health Organization -WHO) που για την υπόθεση της παχυσαρκίας αναφέρει ότι:

«Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια και σοβαρή νόσος των αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών που πλήττει τόσο τους ενήλικες όσο και τα παιδιά. Στην εποχή μας η επιδημία της παχυσαρκίας έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές των λοιμωδών νοσημάτων και του υποσιτισμού που μέχρι σήμερα αποτελούσαν τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια και παγκόσμια υγεία.»

H θέση ότι η παχυσαρκία είναι νόσος υιοθετείται καθημερινά από όλο και περισσότερες ιατρικές εταιρίες και οργανισμούς της Αμερικής και της Ευρώπης. Σας παραθέτουμε ένα σύντομο κατάλογο:

• American Obesity Association

• National Institutes of Health

• National Academy of Sciences' Institute of Medicine

• Federal Trade Commission (FTC )

• Maternal and Child Health Bureau

• American Heart Association (AHA)

• American Academy of Family Physicians (AAFP)

• American Society for Bariatric Surgery (ASBS)

• The American Society of Bariatric Physicians (ASBP)

• European Association for the Study of Obesity